Stuwing

Stuwing verdient aandacht om problemen als borstontsteking en falende lactatie te voorkomen. Er bestaan verschillende vormen van stuwing: Bloedstuwing, melkstuwing en melkstasis (harde plekken in de borst.)

  • Dit is een normaal proces, veroorzaakt door een toename van de bloedtoevoer en lymfevocht naar de borsten. Als gevolg hiervan kan de moeder wat verhoging hebben. Deze stuwing duurt één tot twee dagen en neemt af zodra de borstvoeding op gang is.

    Voorlichting of advies
    • Warmte werkt helend, hierdoor verwijden de bloedvaten zich en kan het bloed goed doorstromen. 
    • Verwarm de borsten voor aanvang van de voeding door te douchen, gebruik te maken van warme zoogkompressen, of van een warme luierhanddoek. 
    • Leg de baby vanaf het begin vaak en lang genoeg op de juiste manier aan.
  • Melkstuwing ontstaat na vier tot zes dagen. Er is sprake van een overproductie van melk. Bij melkstuwing moet extra aandacht worden geschonken aan het frequent en goed aanleggen van de baby.

    Voorlichting of advies
    • Leg de baby vaak en lang genoeg op de juiste manier aan
    • Voed in wisselende houdingen. Dit bevordert een optimale doorstroming; m.n. bij de rugbyhouding worden ook de melkkanaaltjes aan de zijkant goed bereikt
    • Warme kompressen, douchen en dergelijke zorgen voor een goede doorbloeding van de borst, daarnaast verwijden de melkkanaaltjes zich en kan het teveel aan melk weglekken. Verder is warmte belangrijk voor het goed toeschieten van de melk
    • Leg een kwartier voor de voeding warme kompressen op de borst en tijdens het begin van de voeding
    • Soms zijn de borsten zo gespannen dat de baby door de spanning de tepel niet kan pakken. In dit geval kan eerst een beetje moedermelk met de hand afgekolfd worden waardoor de tepelhof soepeler wordt en de baby meer 'houvast' heeft
    • Te veel afkolven kan de borstvoeding extra stimuleren. Echter bij zeer ernstige stuwing, kan éénmalig leegkolven van de borsten verlichtend werken. Indien nodig herhalen, bij voorkeur ’s ochtends en aansluitend aan een voeding. Gebruik hiervoor een elektrische kolf met volautomatisch zuigritme. Een hand-kolf is dan minder geschikt omdat de zuigkracht niet of minder goed te regelen is
    • Geen knellende/strakke BH of kleding rond de borsten
    • Laat het teveel aan melk weglopen, zo nodig onder de douche of in een warm bad zachtjes masseren
    • Als de eerste 48 uur goed en frequent is aangelegd, is de kans op stuwing minder
    • Een pijnstiller kan tot de mogelijkheden behoren
    • Witte koolbladeren (gekneusd) werken verkoelend op de borsten en zorgen dat de stuwing afneemt. Dit is via onderzoek aangetoond.
    • Blijf de temperatuur van de moeder in de gaten houden.
    Opmerking

    Zowel bij bloed-als bij melkstuwing zorgt warmtetoediening voor het verwijden van bloedvaten en melkkanaaltjes waardoor de bloed- en melkdoorstroming wordt bevorderd. In elk geval vóór de voeding warme kompressen (of soortgelijks) op de borsten leggen om de melk goed te laten toeschieten. Bij stuwing kan de moeder verhoging hebben.

  • Harde plekken in de borsten kunnen veroorzaakt worden door opeenhoping van melk.

    Voorlichting of advies
    • Zorg dat de baby de borst goed kan leegdrinken
    • Borstmassage kan de stuwing helpen verminderen. Dit kan door voorzichtig ronddraaiende bewegingen met de platte hand richting de tepel te maken (niet knijpen, i.v.m. beschadiging van klierweefsel). Het beste resultaat wordt verkregen wanneer de borstmassage onder de douche gebeurt
    • Liever niet tijdens de voeding omdat door de beweging van de borst wrijving van de tepel in het babymondje kan ontstaan met als gevolg irritatie of kloofjes aan de tepel
    • Wanneer de plekken rood zijn en niet verdwijnen na de voeding dan kan er sprake zijn van een dreigende borstontsteking. De rode plekken mogen dan niet meer gemasseerd worden in verband met weefseltrauma (zie ook 'Dreigende borstontsteking', richtlijn 20).
    • Niet het neusje vrijhouden, door op de borst te duwen. Zo wordt de doorstroming belemmerd.
    • De baby kan anders worden aangelegd. De rugbyhouding/bakerhouding biedt hierbij uitkomst. Zie plaatje bakerhouding, richtlijn 13.
    • Het kinnetje in de richting van de pijnlijke plek leggen. 
    • Ook in deze situatie kan verkoelen met gekneusde koolbladeren helpen, echter alleen na de voeding toe te passen en voor de volgende voeding de borsten wederom warmen met kompressen.
Sluit de enquête