Prenatale screening
Bent u zwanger en wilt u weten of uw kindje aangeboren afwijkingen heeft? Dan kunt u dit laten onderzoeken. We noemen dit prenatale screening.
Er zijn verschillende vormen van prenatale screening: de NIPT, 13 en 20-weken echo. Als uit de prenatale screening blijkt dat er een verhoogd risico is dat uw kindje een aangeboren afwijking heeft, kunt u kiezen voor prenatale diagnostiek.
-
Als je zwanger bent, kun je vanaf 10 weken kiezen voor een gratis NIPT (niet-invasieve prenatale test). Dat is een bloedtest die onderzoekt of er aanwijzingen zijn dat je baby een chromosoomafwijking heeft die gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van het kind.
Chromosomen zijn kleine deeltjes in ons lichaam die belangrijke informatie bevatten. Soms is er iets anders aan die chromosomen, dat heet een chromosoomafwijking en is niet te genezen. Je kind kan hierdoor bijvoorbeeld een verstandelijke of lichamelijke beperking hebben, zoals het syndroom van Down.
De uitslag van de NIPT krijg je meestal binnen 10 dagen. De test geeft geen zekerheid, het kan zijn dat er wél iets aan de hand is, maar dat de test dit niet laat zien. Als de uitslag afwijkend is, kun je kiezen voor een vervolgonderzoek waarmee je meer zekerheid krijgt. Dit vervolgonderzoek wordt ook wel prenatale diagnostiek genoemd. Soms worden de kosten daarvan verrekend met je eigen risico.
De gegevens van het onderzoek en de uitslag komen in een landelijk informatiesysteem: Peridos. Wil je dat liever niet? Bespreek dit dan met je verloskundig zorgverlener.
Meer weten? Kijk op pns.nl -
De 13 wekenecho is een medisch onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij uw kind. U kiest zelf of u de 13 wekenecho wilt. U kunt de 13 wekenecho laten doen van 12+3 tot en met 14+3 weken zwangerschap. De echoscopist vertelt u meteen na de echo de uitslag. Bij 95 van de 100 zwangerschappen ziet de echoscopist geen aanwijzing voor een afwijking. Vervolgonderzoek is dan niet nodig. Bij ongeveer 5 van de 100 zwangere vrouwen ziet de echoscopist iets wat een afwijking kan zijn. Het is niet altijd duidelijk of het inderdaad een afwijking is, hoe erg de afwijking is en wat dit voor uw kind betekent. Heeft de echoscopist iets afwijkends gezien? U kunt dan kiezen voor vervolgonderzoek. Omdat het kindje nog kleiner is en minder ver ontwikkeld dan bij de 20-weken echo, zijn sommige afwijkingen (bijvoorbeeld aan het hart) nog niet te zien. Daarom is het altijd belangrijk om ook een 20 weken echo te laten verrichten. In Nederland kunt u alleen kiezen voor de 13 wekenecho als u meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS studie. Die studie onderzoekt wat de voor- en nadelen zijn van de 13 wekenecho. De 13 weken echo is gratis, de kosten van vervolgonderzoek gaan soms af van uw eigen risico. Meer weten? Kijk op pns.nl
-
Rond de 20e week van de zwangerschap kunt u een echo-onderzoek (2e trimester echo) laten doen. De 20-weken echo spoort afwijkingen zoals een open ruggetje of open schedel (neurale-buisdefecten) en een aantal andere afwijkingen op. Alle zwangere vrouwen komen in aanmerking voor een 20-weken echo.
Niet alle aandoeningen zijn zichtbaar op de echo. Sommige zijn te klein of ontstaan pas later in de zwangerschap. Soms is de beeldvorming niet optimaal, bijvoorbeeld bij overgewicht, of bij een bepaalde ligging (positie) van het kind. Ook genetische afwijkingen, zoals verstandelijke beperkingen, komen niet aan het licht op een echo. Het komt ook voor dat de echo aanleiding geeft voor nader onderzoek en uit het vervolgonderzoek blijkt dat er toch niets aan de hand is.
Als u kiest voor een echo, krijgt u alle bevindingen te horen. Naast structurele afwijkingen bij het kind kunnen ook andere afwijkingen worden gevonden, zoals een afwijkende placenta, baarmoeder of eierstokken.
In verband met eventueel vervolgonderzoek en mogelijke beslissingen die u op basis van de uitslag van dat onderzoek moet nemen, vindt de 20-weken echo plaats meestal rond de 19e, in ieder geval vóór de 21e week van de zwangerschap. Meer weten? Kijk op pns.nl -
Wanneer er bij prenatale screening (NIPT, 13- of 20 weken echo) een afwijking wordt vermoed dan komt u in aanmerking voor vervolgonderzoek. Dit vervolgonderzoek noemen we prenatale diagnostiek. Als er een medische redenen is voor prenatale diagnostiek kunt u al meteen via uw verloskundig zorgverlener worden verwezen naar de afdeling prenatale diagnostiek. Hier krijgt u uitleg over de voor- en nadelen van mogelijke vervolgonderzoeken waarbij u zelf mag kiezen welke onderzoeken dat er gaan plaatsvinden. Meer weten over de prenatale diagnostische onderzoeken? Klik hier